Zijn islamcritici paranoïde?

Een sneu verschijnsel dat steeds weer de waardering van diepgravende kennis blokkeert is het religieus-mythologische paradigma waarin veel moslims leven, dat de islam het ware geloof is en daarom altijd ‘verkeerd begrepen’ wordt wanneer mensen er kritiek op uitoefenen. Het klinkt een beetje als een mishandelde vrouw die aan haar vrienden en kennissen probeert uit te leggen dat hij ‘ook heel lief’ kan zijn en geweldig is met de kinderen. Alsof dat wegneemt dat ze al jaren onderworpen is en geen eigen leven meer heeft.

Het exotische geloof

Ja, de islam kan ook leuk zijn, maar moslims hebben er tegenwoordig een dagtaak aan om uit te leggen wat toch de reden is van de ‘ontstane beeldvorming' rond alle aspecten van de islam die minder fris overkomen. Is dat allemaal omdat we de islam verkeerd begrijpen of is het omdat veel geloofszaken in de islamitische wereld eeuwen lang als normaal werden gezien en pas in de context van een westerse samenleving wat dubieus overkomen? (1) Soms heb ik medelijden met welwillende en redelijk geïntegreerde moslims in onze samenleving, omdat zij in een paar decennia tijd door hetzelfde proces heen gejaagd worden van verlichting en het kritisch bevragen van het geloof waar we in Europa vijfhonderd jaar over hebben gedaan. Dat is inderdaad niet leuk en haast ondoenlijk, zeker als de politiek-correcte bovenlaag en de media voor het exotische geloof een minder kritische maatstaf hanteren dan voor hun eigen vertrouwde schietschijf, het christendom.

Arabische stammencultuur

Het centrale probleem in de islamdiscussie is dat de islam ontstond in een vrij ongeciviliseerde cultuur, waar de levensomstandigheden zwaar waren en waar geen enkele politieke samenhang bestond tussen de verschillende stammen. De Koran zelf spreekt al over het levend begraven van baby’s en bedrieglijke handelspraktijken. Er was geloof in veelgodendom van een bijzonder laag ontwikkelingsniveau (animistisch), zodat de culturele ondergrond van de islam van een beduidend mindere kwaliteit was dan die van veel andere religies. Er bestond in Arabië geen behoefte aan een nieuw openbaringsgeloof, want daarin werd al voorzien door joden en christenen en daarnaast waren er Arabische kluizenaars die een monotheïstische opvatting van God hadden naar hun eigen inzicht. De Arabieren hadden een literaire traditie waarin poëzie een grote rol speelde (reden dat Mohammed absoluut geen ‘dichter’ genoemd wilde worden, om zich te onderscheiden) en alles werd bepaald door stamverbanden. De islam heeft de elkaar beconcurrerende en bestrijdende Arabische stammen met behoorlijke dwang onder de banier van het geloof verzameld en toen Mohammed plotseling stierf kwamen de oorspronkelijke stamsentimenten snel weer opzetten. De eerste oorlog na de dood van Mohammed was dan ook om de afvallige stammen die meenden dat zij hiermee niet langer aan de islam vastzaten, weer in het gareel te brengen. Eufemistisch wordt dit door veel islamhistorici aangeduid als de noodzaak om ‘de eenheid van het geloof’ te bewaren. In werkelijkheid was het machtspolitiek, want het opzeggen van het ‘islamlidmaatschap’ door verscheidene Arabische stammen geeft al aan dat ze het als een tijdelijk verbond zagen, als iets tussen stamleiders en niet als een persoonlijke overtuiging.  

Mohammed gaf het voorbeeld

Het idee van de islam als een universele leer voor heel de mensheid is geleidelijk ontstaan en pas in de latere jaren, toen Mohammed steeds meer macht en invloed kreeg in Arabië. In de periode vlak voor zijn dood werd hij erg ambitieus en liet brieven sturen naar de leiders van Perzische en het Byzantijnse rijk dat ze zich bij zijn geloof mochten aansluiten, omdat hij anders genoodzaakt was militaire middelen tegen ze te gebruiken. Er werden een paar halfslachtige expedities naar de grenzen van die twee rijken uitgevoerd, maar pas toen kalief Aboe Bakr het van Mohammed overnam werden die campagnes serieuzer. Wat veel moslims als een steen op de maag ligt, is dat hun profeet een militaire leider was die zelf bloed aan zijn handen had en die de goddelijke openbaringen in de Koran het religieuze geweld liet ondersteunen. Of het nu ging om een defensieve Jihad of een offensieve Jihad (van beiden zijn historische voorbeelden) het feit blijft dat Mohammed hierin sterk verschilt van andere religieuze leiders, zoals de Boeddha, Jezus, Shankara, Guru Nanak of Lao Tze, die nooit een wapen hebben aangeraakt. De ruwe Arabische stammencultuur is heel bepalend geweest voor het militante karakter van de islam.

Terug in de tijd

Er is dan ook geen enkele rechtvaardiging voor het geweld in de islamitische historie (en de hedendaagse uitingen) door te wijzen naar het Oude Testament dat voor joden en christenen zo van betekenis is, waarin ook veel verhalen staan over religieus gefundeerde oorlogen en veel bloedvergieten, want om twee redenen gaat die vergelijking niet op. Ten eerste is het zo dat we voor de bloederige godsdienststrijd in de bijbel ver terug moeten in de tijd, Mozes en de strijd tegen farao (1250 v.chr), David en Salomo (1000 v.Chr), terwijl Mohammed zijn religie stichtte in de zevende eeuw ná Christus. Daar zit een periode van 1800 jaar tussen, waarin de religie een evolutie heeft doorgemaakt naar meer beschaving en minder geweld.(2) De religieus gefundeerde oorlogen waren voor de joden per definitie verleden tijd vanaf de Diaspora (70 na Chr.) en de christenen hebben in de eerste eeuwen hun geloof nooit met geweld verdedigd of willen verspreiden. Ze wisten dat ze tegen het Romeinse imperium geen enkele kans maakten in militaire zin en offerden zichzelf vrijwillig op aan de wilde dieren in het circus van Rome als bewijs van hun geloofsovertuiging. Ze werden martelaren door hun eigen bloed, ook omdat Jezus in zijn leringen het geweld afwees. Zijn koninkrijk was niet van deze aarde, maar dat van Mohammed wel. Die stelde religieuze en sociale voorschriften op die voor een plaats in het Paradijs van Allah moesten zorgen, maar eveneens voor een geoliede islamitische samenleving.

Islam-weegschaaltje

Het geweld in de islam was dus een belangrijke stap terug in de tijd door opnieuw geweld religieus te legitimeren ‘indien de islam werd bedreigd’, wat erg ruim genomen kan worden. Iedere belediging, afwijzing of tegenwerping kan in principe als bedreiging worden gezien en dat zien we vandaag de dag aan de lopende band, want zelfs door tekeningen of afbeeldingen op zeepjes voelen moslims zich levensgevaarlijk bedreigd. Of door een boek (Salman Rusdie) dat moslims er aan herinnert dat Mohammed op zeker moment in zijn vroege profetische carrière een dealtje wilde sluiten met zijn eigen stam, door toch wat ruimte over te laten voor twee godinnen naast Allah, wat later toen hij er spijt van kreeg weer werd uitgelegd als ‘influistering door Satan’, waarmee meteen de vraag werd opgeworpen hoe we dan zeker kunnen weten dat de andere Koranteksten niet eveneens zijn ingefluisterd door die boze tegenstrever? De Fatwa die vroeg om de dood van de schrijver ging de hele wereld over en was toen nog een unicum. Tegenwoordig durven we in het westen haast niets meer te zeggen, want ieder woord dat we willen spreken moet op een gouden islam-weegschaaltje worden gewogen. Zou dit moslims kunnen beledigen? Dodelijk beledigen of enkel chagrijnig maken? (3)

Europa - the new frontier

Het is een gotspe dat we in onze eigen cultuur zo moeten denken. En ja, dat heeft alles te maken met hoe de islam is ontstaan en hoe de geweldslegitimatie in de islam is ingebakken, al zullen veel moderne moslims hier liever geen gebruik van maken. Maar dan de rest van de wereld, de landen waar de inwoners wat minder hoog opgeleid zijn en in hun hele leven enkel Koranschool (lagere school) hebben gehad(4). Hoeveel ruimdenkendheid en humanitair bewustzijn hebben zij? Kunnen ze in Pakistan of Afghanistan ook goed relativeren, zodat de vluchtelingenstromen die daar vandaan deze kant op komen geen enkel beletsel zullen vormen voor de maatschappelijke stabiliteit en vrijheid van meningsuiting? In de minder ontwikkelde landen groeien de Boerkas in het straatbeeld als onkruid en er is niets dat er op wijst dat ze het westen als iets anders beschouwen dan als een kolonisatiegebied. Wij hebben alle rijkdom en comfort, maar zij hebben het ware geloof. Eén plus één is islam! Wat de linkse kerk vaak probeert te doen om alle kritiek op de islam te smoren, is alles in het belachelijke trekken en zeggen dat er helemaal geen ‘complot’ bestaat onder moslims om Europa over te nemen (paranoia), maar dat is ook niet wat islamcritici beweren. De grootste vijand is niet een islamitische terreurbeweging, maar de algemene onwetendheid onder veel moslims (in ontwikkelingslanden) waardoor ze niet in staat zijn om buiten de grenzen van hun eigen onfeilbaar geachte geloof te denken. Dat is nog erger dan een complot.

Khalid Yasin

Het gegeven dat alle kritiek op de islam automatisch gelijk wordt gesteld aan ‘islamhaat’ of ‘islamofobie’ is een uiting van het feit dat mensen cultureel-historisch in verwarring zijn, omdat het beeld dat ze eeuwenlang voorgeschoteld hebben gekregen van hun geloof niet overeenstemt met de feiten van de geschiedenis en hun eigen (nooit gelezen) geschriften. Als moslims in paniek raken door een opmerking van Wilders dat Mohamed een pedofiel was, rennen ze gauw naar een populaire islamitische prediker zoals Khalid Yasin, die dan haarfijn uitlegt dat Mohammed niets verkeerd gedaan heeft, omdat Allah hem de opdracht gaf met het meisje te trouwen en wij mensen de wijsheid van Allah niet in twijfel mogen trekken. Dat heet dan een ‘moderne’ moslim die tegen homoseksualiteit is en die heeft mogen spreken op een Nederlandse universiteit (Delft). En de mensen bij de Moslim Omroep vinden het dan vreemd dat zulke predikers een dubbele agenda wordt verweten. Hoe willen ze dan uitleg geven aan de uitspraak dat Allah alles beter weet en dat wij hier in het westen ons eigen gezonde verstand niet hoeven te gebruiken bij religieuze aangelegenheden? Met zulke modernisten heb je geen fundamentalisten meer nodig.

Mythologisch denken

De huidige staat van de islam is een implosie als gevolg van het verlies van mondiale dominantie op militair, cultureel, wetenschappelijk en sociaal terrein. Dit heeft ervoor gezorgd dat ze op haar vroegste wortels is teruggevallen,wat het primitieve karakter verklaart van veel islamitische groeperingen die iedere dag het nieuws halen met hun terreurdaden. Zij gaan in bepaalde opzichten verder dan de religieuze voorschriften, maar dat is enkel voor moslimgeleerden zelf een kwestie, want de buitenwereld heeft geen religieuze of culturele verplichting om de islam beter te begrijpen. De islam heeft de uitdaging om de moderniteit te begrijpen en een plaats te vinden in de geciviliseerde wereld. Mythologisch denken is daarbij een grote hindernis en geeft alleen maar een opeenstapeling van uitleggingen, om dat wat niet meer van deze tijd is op een krampachtige manier mooi en recht te praten, terwijl iedereen met gezond verstand weet dat wanneer er zoveel woorden (en video’s) voor nodig zijn om de ‘vrede’ van de islam uit te leggen, er iets niet helemaal in de haak is.   

Sven Snijer

(1)De consummatie op negen-jarige leeftijd van het ‘huwelijk’ kindbruidje Aisha bijvoorbeeld, wat veel mensen in de huidige tijd doet huiveren was in die tijd geen ongewoon verschijnsel. Weliswaar is Mohammed daarmee cultureel-historisch gerechtvaardigd, maar voor veel mensen doet dit enorm af breuk aan zijn geloofwaardigheid als moreel superieur persoon die de toenmalige Arabische samenleving juist wilde verheffen. Waarom schafte hij dit gebruik niet af?

(2) Opvallend is dat Mohammed zich sterk richt op de profeet Abraham die maar liefst tweeduizend jaar voor Chr. leefde, terwijl over latere profeten veel meer bekend was.

(3)Pat Condell – Why debate dogma? https://www.youtube.com/watch?v=I5cXWElb-GE

(4)Universiteiten 100%  islam -en koran proof  https://www.youtube.com/watch?v=vHWuj0SWs84

Kantelmoment in het islamdebat?

Een belangrijk moment in het islamdebat in Nederland. Gisteren heeft voormalig VVD voorman en lid van de Europese Commissie Frits Bolkenstein in de Volkskrant(1) zijn overtuiging uitge-sproken dat het Jihadisme wel degelijk met de islam te maken heeft. Wat onder de gewone bevolking op grond van nuchtere analyse en gezond verstand al jaren een vaststaand feit is, wordt nu eindelijk door een gezaghebbend politicus bevestigd aan de hand van een publicatie door jurist David Suurland, die gepromoveerd is op anti-terrorisme. Hiermee is de politieke schijnheiligheid rond de islam dan eindelijk doorbroken, of tenminste is er een begin mee gemaakt.

Eindelijk eens een politicus die geen moslimvoorgangers napraat die propageren dat de islam vrede is, maar een stevige duit in het zakje van een religieus-inhoudelijk onderzoek naar de claim van Islamitische Staat dat zij echt islamitisch is. Speerpunt in het artikel van Bolkenstein is de analyse van Suurland naar de religieuze fundering van politiek geweld aan de hand van de vier voornaamste rechtsscholen in de islam. Het meest treffende voorbeeld daarvan is het gedeelte over de behandeling van de Yezidi’s door IS volgens de principes van de Hanfi-school die stelt dat men de Arabische polytheïsten geen andere mogelijkheid mocht geven dan bekering of de dood. Anders dan bij de Iraakse christenen, was er voor hen geen mogelijkheid om hun eigen geloof te behouden en de speciale belasting te betalen voor niet-moslims. Zij konden zich bekeren, worden gedood of tot slaaf gemaakt. Dit optreden van IS was strikt volgens de principes van de islamitische wetgeving (Sharia). Door dit soort details in het handelen van IS is het onmogelijk vol te houden dat wat zij doen niets met de islam te maken heeft.

Een andere rechtsschool die genoemd wordt in verband met het huidige handelen van jihadistische strijders is die van Shafi’i- school die onder andere nog steeds grote waarde hecht aan de uitspraak van de beroemde theoloog en mysticus Al-Ghazalli: 'Men moet ten minste eens per jaar op jihad gaan (...). Men mag een katapult tegen de ongelovigen gebruiken (...) of hen verbranden of verdrinken.' Nu betreft dit weliswaar een uitspraak die hij heeft gedaan in zijn vroege carrière, voordat hij zich overgaf aan de mystiek van het soefisme, maar zijn ‘jeugdzonde’ wordt door de orthodoxie kennelijk nog steeds in ere gehouden. Overigens is de grootste schade die Al Ghazalli heeft veroorzaakt voor de islam (en de wereld) dat hij de filosofie verdacht heeft gemaakt in islamitische kringen, zodat naderhand het rationele vermogen van grote denkers nooit meer effectief in stelling kon worden gebracht tegen religieuze vooroordelen en bijgeloof.

Interessant is dat Bolkenstein ook ingaat tegen de mening van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en stelt dat deze ‘miskent dat religie de basis kan vormen voor politiek geweld’. Hij noemt nog eens wat iedereen in Den Haag heeft geprobeerd te vergeten, het akkefietje met Yasmina Haifi en haar ‘zionisten-complot’ achter IS, die zelf werkzaam was voor de NCTV en het ministerie voor Veiligheid en Justitie. Het lijkt erop dat er niet langer gekozen wordt voor de ontkenningsstrategie om de gematigde moslims te sparen bij de geweldplegingen door hun extremistische geloofsbroeders. Zullen de verschillende islamitische stromingen, gematigd, spiritueel of radicaal dan eindelijk worden gezien als takken van dezelfde islamitische boom? Ik durf het nog niet te hopen, maar met dit schot voor de politieke boeg van Bolkenstein zijn de andere politici in ieder geval gewaarschuwd.

Sven Snijer

(1)http://www.volkskrant.nl/opinie/jihadisme-heeft-alles-met-islam-te-maken~a4129090/

De bliksemafleider in het islamdebat

Er zijn mensen die mijn houding tegenover religie en spiritualiteit niet helemaal begrijpen in relatie tot de vrijheid van meningsuiting en de godsdienstvrijheid. Hoewel ik beweer dat ik de Rede als voornaamste methode beschouw voor de menselijke vooruitgang en ontwikkeling (ik ben geen gevoelsfetisjist), lijk ik mensen hun recht op religieuze beoefening te willen betwisten door continu de openbaringsreligies op de korrel te nemen. Hoe kan ik toch zo intolerant zijn om mensen hun ‘persoonlijke’ geloofs-overtuiging aan te vallen, terwijl ik mezelf een redelijk mens vind?

De botsing

De verwarring in deze is dat het niet per definitie getuigt van redelijkheid om overal respect voor te hebben en ieder zijn overtuiging -op grond van het wettelijk recht op die (religieuze) overtuiging- een warm hart toe te dragen. Redelijkheid bestaat niet alleen uit het redelijk om kunnen gaan met de onredelijkheid of bijgelovigheden van anderen, maar ook uit het ontmaskeren en ontmantelen van onredelijke overtuigingen door kritische vragen en tegenwerpingen bij absolute geloofswaarheden. De ‘botsing’ is evengoed een aspect van de rede als de waardering van de verschillen tussen mensen en hun overtuigingen. Naar mijn idee zijn we flink doorgeslagen in de waardering voor  de verschillen en laten we het al meer dan dertig jaar afweten bij het kritisch bevragen van de onredelijke elementen van religie, vooral als het een religie ‘van buiten’ betreft, omdat kritiek daarop gevoelsmatig in de buurt komt van xenofobie en discriminatie. Er zijn veel mensen die menen dat kritiek op de islam ‘racisme’ genoemd kan worden, alsof het moslim zijn een etniciteit is.

Karen Armstrong en Robert Spencer

Deze vergissing staat symbool voor de bliksemafleider in het islamdebat, het idee dat het debat zou moeten gaan over gekwetste gevoelens en die ‘harteloze mensen’ die niets liever willen dan daarop in hakken om zoveel mogelijk emotioneel leed te veroorzaken. (Omdat ze zelf een saai en verbitterd leven hebben en daarom anderen moeten pesten.) Helaas wordt door die verdachtmaking van de intentie van islamcritici de inhoud van hun argumenten over het hoofd gezien en verkrijgen we hiermee geen ideologische duidelijkheid. Zo wist religiekenner en schrijfster Karen Armstrong (1) die in linkse kringen geldt als een soort heilige van de multi-religiositeit te melden dat het boek van Robert Spencer ‘The Truth about Muhammad’ een ‘hatelijk’ boek is dat geen ander doel heeft dan mensen te kwetsen. Nu heb ik het boek van de week net uitgelezen en ik kan zeggen dat het inderdaad kritisch geschreven is en geen aanbeveling om moslim te worden, maar hatelijk is het beslist niet. De strategie van Spencer is geweest om vooral de islam zelf aan het woord te laten, door zoveel mogelijk van de originele islamitische teksten te citeren en netjes alle namen van gezaghebbende biografen, hadith-verzamelaars en koran-exegeten te vermelden, zowel van het verleden als het heden. Op die manier, zal Spencer gedacht hebben, veroordeelt de religie zichzelf en kan ik niet beschuldigd worden van teveel eigen interpretatie en invulling.

Het boek geeft dan ook zelden interpretaties en blijft heel dicht bij de originele teksten, die door verschillende hedendaagse moslimgroeperingen en moslimorganisaties -vaak gelieerd aan verschillende overheden- gebruikt worden om hun geloof mee uit te leggen aan gelovigen en niet-moslims. Deze opzet is de kracht van het boek, want de rode draad is daarmee de islamitische schriftuur zelf en niet een vooringenomen plan van Spencer om een vooraf bepaalde stelling mee te verdedigen. Uiteraard wil hij aan de lezer duidelijk maken dat er een verband bestaat tussen hedendaags religieus geweld, de religieuze teksten en de interpretatie van die teksten door schriftgeleerden, maar hij brengt niets over de islam naar voren wat moslims zelf ook niet doen. 

Karaktermoord

Ik herkende meteen de onreglementaire methode die Karen Armstrong hanteerde, die ik bij wel meer mensen ben tegengekomen wanneer ze intellectueel in het nauw komen; de toevlucht nemen tot karaktermoord. Niet de boodschap is verontrustend, maar de ‘kwade bedoeling’ van degene die probeert ons brein te verhelderen met broodnodige informatie. ‘Hoe kan iemand zulke gemene en harteloze dingen zeggen?’ Het betekent meestal ‘hoe kom ik uit de ijzeren greep van de logica die geen ruimte meer laat voor mijn lang gekoesterde illusies, waarin ik me verbonden heb met talloze andere mensen die mij straks niet aardig meer vinden als ik de ratio toelaat in mijn leven.’ De persoonlijke belangen van de mens spelen vaak een grotere rol in zijn handelen dan zijn zucht naar beter begrijpen. 

Mijn eigen drijfveer is lange tijd een spiritueel ideaal geweest, de verspreiding van het bewustzijn dat er meer is tussen hemel en aarde, maar niet die vrijblijvende en minimalistische wijze van geloven dat er ‘iets’ is, want dat is mij wat te zuinig. En ook niet de blijde weg van de christelijke bekering, want ik sterf liever in de goot dan de hele dag tegen volslagen vreemden te moeten zeggen dat ‘Jezus mijn beste vriend’ is. Als overtuigd Platonist (boeddhist/vedantist) leek mijn taak aanvankelijk gelegen in de overbrugging van psychologie en een filosofisch-esoterisch streven naar hoger bewustzijn waar rozenkruisers en antroposofen het over hebben. Maar mijn gevoel van nuttig bezig zijn ging steeds meer in de richting van de maatschappelijke houding tegenover levensbeschouwing in het algemeen en de islam in het bijzonder. Vooral omdat die religie in opkomst is en onze geseculariseerde samenleving daar een antwoord op moet zien te formuleren, omdat het integratieproces bepaald niet vanzelf gaat. Mijn houding tegenover de islam is in beginsel altijd positief geweest, omdat mijn eerste associatie met dat geloof de soefi-mystiek was.

Barbaarse praktijken

Lange tijd heb ik barbaarse praktijken verbonden met Koranteksten geprobeerd te negeren en te doen alsof het enkel de niet-spirituele en misvormde islam betrof. Mohammed kon zoiets nooit bedoeld hebben met een geloof dat zo nobel en diepzinnig was dat het mensen als Roemi, Saadi en Ibn Arabi had voortgebracht. Maar erg lang kon ik mezelf niet voor de gek houden, omdat ik al vroeg in mijn soefi-belangstelling de Koran aanschafte en een exemplaar van de Hadith. Met mijn eigen ogen las ik over de opdracht die Mohamed gaf aan zijn metgezellen om hem te ‘verlossen’ van een paar van zijn bespotters, onder andere een bejaarde dichter die in zijn eigen huis werd vermoord.(2) Daar werd ik al een beetje uit de droom geholpen, maar het probleem bleef bestaan dat de schoonheid en verhevenheid van het latere soefisme een historisch feit was en dat zij de islam vele eeuwen grote glans had gegeven. Maar hoe lang mag dat een excuus blijven voor andere moslims die de Koranteksten zo lezen dat bloedvergieten ermee gelegitimeerd wordt en dat de Jihad helemaal niet ‘symbolisch’ opgevat hoeft te worden? Deze tegenstelling heeft me lang dwars gezeten, maar vond uiteindelijk een oplossing in de constatering dat de islam door een ontwikkeling van eeuwen op een veel hoger spiritueel plan is gekomen dan waar ze ooit mee begon.

Terug naar het begin

Na de verloren strijd met de Europese mogendheden vanaf 1700 zijn veel islamitische culturen langzaam weer naar de uitgangssituatie van het geloof teruggekeerd en zijn de letterlijke geloofswaarheden manifester geworden (dus ook het bloedvergieten) ten nadele van de spirituele symboliek. Lange tijd had ik het gevoel dat het bekritiseren van de huidige staat van de islam oneerlijk was omdat daarmee miskend werd wat voor een rijke geschiedenis de moslims achter zich hebben, maar we leven als het er op aankomt niet voor de geschiedenis. We leven voor het heden en moeten van de geschiedenis leren voor zover dat ons kan helpen een beter begrip te krijgen van de huidige tijd. En dan hebben Robert Spencer en zijn geestverwanten het bij het rechte eind als ze hun focus richten op de begintijd van de islam. 

Het soefisme dat eeuwen lang de islam spirituele kracht en diepgang gaf leert ons helemaal niets over de huidige politieke islam en de crisis waar de islam momenteel doorheen gaat. De gematigde islam leert ons op dit punt ook niets, omdat zij het product is van die latere tijd ver na de grote Arabische veroveringen, na de bloedbaden in India die miljoenen het leven kostten en na de introductie van de Griekse filosofen in de islam die ruimte schiep voor een bredere kijk op het leven dan enkel de visie van Mohammed. De gematigde islam is een erfenis van een lange geschiedenis, maar de gewelddadige islam die we elke dag in het nieuws zien is ook een erfgenaam van die geschiedenis, de heel vroege geschiedenis van dat geloof. Het is historisch juist als IS ‘terroristen’ om hun domein een kalifaat te noemen, want het eerste kalifaat van de begintijd was ook het centrum van waaruit de Arabische expansie werd gecoördineerd. 

De ware islam

Daarmee zeg ik niet dat zij het ware gezicht van de islam zijn, want wat de ware islam is hangt af van het standpunt dat wordt ingenomen. Ziet men het historisch cultureel dan wordt de ware islam gevonden tussen het jaar duizend en vijftienhonderd, want dat heeft spiritueel en cultureel het meeste opgeleverd voor de wereld, maar bekijkt men het met de ogen van de actualiteit dan is de ware islam een religie die geen tegenspraak duldt, die doodstraf toekent aan afvalligen, die alle vrouwen in het zwart wil kleden en een plek achter het aanrecht geeft. Ik bepleit vanuit de realiteit van het paradigmaverschil tussen de islamitische wereld en het westen, dat we momenteel het beste naar de letterlijke interpretatie van Koranteksten kunnen kijken en het historische voorbeeld van de profeet Mohammed, want concreet gezien heeft de spiritualiteit van de latere islam weinig relevantie voor de komende jaren vanwege factoren van economische, politieke, sociale en dogmatische aard. 

De islam die ons tegemoet treedt in Europa, is hoewel geschakeerd en over verschillende culturen en etniciteiten verspreid toch een geloofswaarheid die zich sterk collectief manifesteert. Al was het maar door de manier waarop moslims zich verdedigen tegen islamkritiek. ‘DE islam wordt beledigd’, ‘ze willen de islam in een kwaad daglicht stellen’, ‘ze doen geen moeite om de islam beter te begrijpen’, ‘wij blijven toch geloven in de islam (omdat dit het ware geloof is), ‘de islam zal uiteindelijk overwinnen’, ‘de islam leert..’, ‘de islam is vrede’, ‘de islam is Gods woord’, enz. Dat klinkt allemaal heel uniform en het wordt nog  een stuk eensgezinder als er een zondebok gevonden moet worden voor misdaden begaan uit naam van de islam, want dan zijn het opeens de joden of de Amerikanen die verkleed als moslims een terreurdaad plegen om de islam te belasteren.

Ongelijke behandeling

Wat ik cultuur-relativisten in het westen verwijt (en liberale mooipraters die enkel aan oliebelangen denken en het ‘voorkomen van maatschappelijke onrust’) is dat ze het vrijheidsbegrip hebben versmald tot een onverschillige houding van de overheid die zegt dat burgers mogen doen en beleven wat ze willen, zo lang ze zich maar aan de wet houden. Dit lijkt heel liberaal en respectvol naar de privésfeer, maar als we bedenken dat juist in die privésfeer de plannen worden beraamd die bloedbaden opleveren in het publieke domein dan is wat gelovigen in hun eigen hoofd denken misschien toch niet zo privé als het lijkt. En voordat er meteen mensen opspringen en gaan schreeuwen dat ik een ‘gedachtepolitie’ wil instellen, zouden ze er beter aan doen om er notie van te nemen dat een religie die geen Verlichting heeft gekend, geen individuatie, geen ontmythologisering van geloofswaarheden en geen educatie of emancipatie van haar aanhangers op brede schaal, helemaal niet zoveel individualiteit kent, maar een collectieve (internationale) kracht is, al zijn er nog zoveel onderlinge verschillen. En een seculiere overheid kan wel degelijk invloed uitoefenen op het persoonlijke geloof van mensen, als dat geloof maar net zo wordt behandeld als ieder ander geloof in de multiculturele samenleving, maar dat is nu net wat er niet gebeurt.

Geen respect, maar lafheid

De islam wordt de toetssteen van de rede bespaard, omdat niemand zijn leven wil riskeren met het fileren van de islamitische geloofswaarheden door middel van kritische wetenschap, zoals met het christendom is gedaan. Bij de islam laten we het een beetje in het midden wat we ervan vinden. En dat is, zoals Pat Condell(3) in zijn talloze videoboodschappen vanuit het Verenigd Koninkrijk steeds opnieuw verkondigt, geen ‘respect’ maar pure lafheid. Het zorgt ervoor dat we moeten nadenken of bepaalde mensen ons dood zullen maken als we onze mening ergens over willen geven. De media hebben ons als eerste in de steek gelaten als verdedigers van de vrijheid van meningsuiting, want die boden meteen een podium aan lieden die de barbaarse aanslag op Charlie Hebdo weliswaar ‘verschrikkelijk’ vonden, ..MAAR……dat de redactie van dat blad ‘het er zelf ook wel een beetje naar gemaakt had.’ De filosoof Sam Harris (zie afbeelding) was één van de weinigen die zijn gezonde verstand wist te bewaren bij de collectieve angst voor het terroristische gevaar vlak na de aanslag. Hij zei: ‘Er is geen ‘maar’. Mensen zijn vermoord voor het maken van tekeningen. Einde van de morele analyse…

Sven Snijer

(1)http://www.jihadwatch.org/2007/04/karen-armstrong-reviews-spencers-the-truth-about-muhammad.html

(2) Het verhaal van de vermoorde dichter is afkomstig uit de vroegste biografie over Mohammed geschreven door Ibn Ishaq, maar die geldt onder moslimgeleerden als ‘onbetrouwbare hadith’ in tegenstelling tot de algemeen geaccepteerde hadith van bijvoorbeeld Bukhari en Muslim. Toch zijn ook in de hadith van Bukhari en Muslim soortgelijke verhalen te vinden, waarin de profeet opdracht geeft om een paar van zijn bespotters door sluipmoord om het leven te brengen. Sommige van die overleveringen zijn ook te vinden bij Al Tabari (die veel ontleende aan Ibn Ishaq). https://www.muslimhope.com/Assassinations.htm

(3)A Society of Cowards https://www.youtube.com/watch?v=oi-dXGuvVn0